TropIQ Health Sciences; malaria

Kandidaatmedicijn tegen malaria ontwikkeld in Nijmegen

TropIQ Health Sciences en het Radboudumc hebben gezamenlijk een kandidaatmedicijn ontwikkeld tegen malaria. Een molecuul dat eigenlijk bedoeld was om psoriasis te genezen is in staat de malariaparasiet doden.

Nadat bioloog Joost Schalkwijk van het onderzoekslaboratorium Dermatologie erachter kwam dat dit molecuul geen effect had op de huidziekte psoriasis vond hij een boek uit 1946 van het Amerikaanse leger. Daarin staat dat vergelijkbare moleculen malaria kunnen genezen bij kippen. Testen wezen uit dat deze ook dodelijk zijn voor de parasieten die malaria veroorzaken bij mensen.

Na deze ontdekking, nu zo’n tien jaar geleden, is er een samenwerkingsverband ontstaan tussen het Radboudumc en TropIQ Health Sciences om dit medicijn verder te ontwikkelen. Met financiële en wetenschappelijke steun van Medicines for Malaria Ventures werd een onderzoeksteam gesmeed om een vorm van het molecuul te vinden die veilig is, goed werkt en snel gemaakt kan worden.

Van chemische stof naar geneesmiddel

Waar het Radboudumc vooral de werking van het molecuul verder onderzocht heeft, ging TropIQ aan de slag met de vraag hoe hiervan een werkzame pil kon worden gemaakt. Directeur Koen Dechering: “Een chemische stof is nog geen geneesmiddel. Het oorspronkelijke molecuul werd te snel afgebroken in het lichaam waardoor het niet effectief kon zijn. Door het molecuul chemisch te veranderen werd het bruikbaar.” In 2016 ontving TropIQ hiervoor al de Parel-award van The Economic Board.

Het is een bijzondere prestatie om binnen dit tijdsbestek een kandidaatmedicijn te ontwikkelen. Volgens Koen Dechering is dat te wijten aan de goede samenwerking: “Eigenlijk heeft iedereen zijn ego opzij gezet met maar één doel voor ogen; het uitroeien van malaria. We zijn blijven geloven in het molecuul en hadden de sterke wil om dit project tot een succesvol einde te brengen.”

Eigenlijk heeft iedereen zijn ego opzij gezet met maar één doel voor ogen; het uitroeien van Malaria. We zijn blijven geloven in het molecuul en hadden de sterke wil om dit project tot een succesvol einde te brengen.

Veiligheidsstudies in mensen

Het molecuul is inmiddels verkocht aan een licentienemer. Deze farmaceut gaat aan de slag met veiligheidsstudies in mensen. Op deze manier wordt ook de werkzame dosis vastgesteld. Een enkele dosis van het middel lijkt de ziekte volledig te kunnen genezen. Dat is hard nodig. Malaria is met zo’n 216 miljoen gevallen en 400.000 doden per jaar een van de grootste infectieziekten van deze tijd.

Bij positieve resultaten wordt het medicijn gelanceerd. De licentienemer heeft zich eraan verplicht het medicijn voor één dollar per behandeling in de markt te zetten. Dat is mogelijk omdat het goedkoop te produceren is.

Uitroeien van malaria

Het lanceren van het medicijn zorgt ook voor andere doorbraken. Omdat het molecuul een nog niet eerder benut werkingsmechanisme heeft, is er nog geen resistentie tegen het medicijn. Ook is het effectief tegen alle vormen van malaria. Bovendien stopt het de overdracht van de malariaparasiet naar muggen. Als het een volwaardig medicijn wordt, kan het bijdragen aan het uitroeien van malaria.

Dit laatste wordt als een van de grootste uitdagingen gezien bij de bestrijding van deze ziekte. “Willen we de infectieziekte helemaal van de aardbodem laten verdwijnen, dan moeten we het pakket aan geneesmiddelen verder uitbreiden en ook de muggen zelf aanpakken. Daar zullen we als TropIQ aan blijven werken.”

Meer over TropIQ

Dit artikel delen

FacebookTwitterEmailLinkedInWhatsApp