duurzaamheid in de genen; AtlasInvest Entrepreneurship Grant; corona ondernemers; civic entrepreneurs; duurzame voedselproductie, Duurzaam Overbetuwe; klimaatrapport; duurzame dinsdag; econometer; Jan Terlouw Innovatieprijs 2018; Trouw Duurzame 100, boordevol, Go Voort, Volgroen, City Deal Gelrestad; duurzame wereld

Hoe duurzaamheid in de genen van het Radboudumc kwam

‘Duurzaamheid in de genen’ is de titel van het eerste duurzaamheidsplan van het Radboudumc. Volgens strategisch adviseur duurzaamheid Harriette Laurijsen past die titel perfect bij de manier waarop het ziekenhuis duurzaamheid en circulariteit beleeft. “Het wordt heel breed gedragen.”

Harriette Laurijsen

Harriette Laurijsen is strategisch adviseur duurzaamheid bij Radboudumc

Laurijsen probeert vanuit haar rol duurzame ontwikkeling in brede zin aan te jagen. Niet alleen het milieu, maar ook de menskant. Zij en haar collega’s slagen daar goed in, want het ziekenhuis wordt door velen gezien als een absolute koploper in de medische wereld als het om dit onderwerp gaat. “We worden vaak als voorbeeld gebruikt”, zegt ze. En dat vindt ze prima. “Wij delen onze ervaring graag.”

Laurijsen werkt achttien jaar bij het Radboudumc. Eerst als adviseur milieu, de laatste negen jaar met de titel strategisch adviseur duurzaamheid. De focus van het ziekenhuis op milieu en duurzaamheid is dus niet nieuw. “We zijn ons erg bewust van de urgentie van het klimaat- en grondstoffenprobleem en de vervuiling. Zorginstellingen zijn er om mensen beter te maken, maar de processen die daarvoor nodig zijn, zijn niet altijd duurzaam. Uit onderzoek blijkt dat de zorgsector verantwoordelijk is voor zeven procent van de totale CO2-uitstoot. Medicijnresten die in het drinkwater terechtkomen vormen een andere uitdaging. Wij voelen ons verantwoordelijk om daar wat aan te doen. Dat is al heel lang zo, maar vooral oud-bestuurslid Cathy van Beek heeft sinds 2013 een heel grote bijdrage geleverd in het aanjagen daarvan.”

Gedragsverandering

Vanaf toen is het onderwerp echt gaan leven, zegt Laurijsen. “We zien duurzaamheid niet als een ‘project’, maar meer als een bewustzijn- en gedragsverandering. Het wordt nu heel breed gedragen. Dat komt ook omdat we in eerste instantie bottom-up hebben gewerkt. We wilden niets opleggen, maar gaven alleen aan wat we belangrijk vonden en wat onze stip op de horizon was. We nodigden alle 11.000 medewerkers en 3.000 studenten uit om daaraan bij te dragen. De laatste jaren werken we op bepaalde thema’s wat meer top-down en sturen we sommige dingen centraal aan. Dat is soms nodig en dat vinden mensen ook heel prettig, zo blijkt.”

We willen in 2022 de meest groene operatiekamer van Europa hebben.

Concrete voorbeelden van hoe het Radboudumc met duurzaamheid en circulariteit omgaat zijn er legio, zegt Laurijsen. Ze kan bijna niet kiezen. “We willen in 2022 de meest groene operatiekamer van Europa hebben. We verminderen ons afval daar en proberen zoveel mogelijk met herbruikbare materialen te werken. Ook gaan we verspilling tegen. Vanaf deze week gooien we bijvoorbeeld geen Betadine-flesjes standaard meer weg aan het eind van de dag. Flesjes die nog inhoud hebben, kunnen daardoor eerst opgemaakt worden. Ook kijken we of medicijnen heruitgegeven kunnen worden om verspilling tegen te gaan, scheiden we plastic en verbeteren we de afvalinzameling en zo doen we nog oneindig veel meer.” Het ziekenhuis koppelt daar strakke doelstellingen aan. Zo wil het in 2030 energieneutraal zijn als het gaat om het verbruik van gas en elektriciteit.

Uiteraard mogen er bij het streven naar duurzaamheid nooit concessies worden gedaan aan de veiligheid voor de patiënten en de hygiëne, geeft Laurijsen nadrukkelijk aan. “We hebben hier de afdeling Hygiëne en Infectiepreventie, die zich daar continu mee bezighoudt en erover adviseert. Zij denken proactief met ons mee over duurzaamheid. Dat is erg prettig.”

Vervoer

Het Radboudumc heeft nog genoeg wensen voor de toekomst. Onder meer op het gebied van vervoer is nog een wereld te winnen, geeft Laurijsen aan. “De optelsom van woon-werkverkeer, dienstreizen en patiënten- en bezoekersvervoer zorgt voor een kwart van onze CO2-footprint. We kijken bijvoorbeeld of we, los van deze coronacrisis, minder kunnen vliegen en of we bepaalde reizen met een alternatief, duurzaam vervoersmiddel kunnen doen.”

Samenwerken

Samenwerkingen zijn bij al die ambities van cruciaal belang, geeft ze aan. Onder meer in de keten. “We praten met leveranciers over het leveren van duurzame producten. Daar is nog flink wat terrein te winnen, zeker als het om medische hulpmiddelen gaat, maar we proberen die keten in beweging te krijgen en we zien dat dat aan begint te slaan.”

We delen graag onze kennis en ervaring over bijvoorbeeld duurzaam inkopen, energiebesparing en afvalverwerking en merken dat andere organisaties daar veel aan hebben.

Samenwerken gebeurt veel in de regio, regelmatig op triplehelix-niveau, samen met kennispartners en de gemeente. “De Radboud Universiteit is een heel waardevolle partner. We hebben dezelfde duurzaamheidsambities en trekken zoveel mogelijk samen op. Met de gemeente werken we al lange tijd prettig samen, zoals rond Nijmegen European Green Capital. We participeren daarnaast onder andere in de Circulaire Raad, Nijmeegse Economie Circulair en de Sustainability Board. We delen graag onze kennis en ervaring over bijvoorbeeld duurzaam inkopen, energiebesparing en afvalverwerking en merken dat andere organisaties daar veel aan hebben. Andersom leren wij weer veel van hen. Ook leveranciers zoeken we heel vaak binnen de regio. Oregional en De Versfabriek voor voeding, om er twee uit te pikken.”

“Maar ook de nationale samenwerkingen, met andere UMC’s bijvoorbeeld, en die buiten de landsgrenzen zijn heel belangrijk”, vervolgt ze. “We willen het wiel niet opnieuw uitvinden, hebben zelf niet alle kennis in huis en beseffen dat we een duurzame ontwikkeling niet in ons eentje kunnen realiseren.”

Foto via Marjolein van Diejen

Meer over Radboudumc

Dit artikel delen

FacebookTwitterEmailLinkedInWhatsApp
FacebookTwitterEmailLinkedInWhatsApp