civic entrepreneurs; RES, Regionale Energie Strategie; cablepooling, Schone Lucht Akkoord

Nieuwe iconische en randvoorwaardelijke clusters versterken samenwerking

The Economic Board heeft twee iconische en vijf daaraan ondersteunende randwoorwaardelijke clusters opgesteld, die een belangrijke rol spelen bij het aanjagen van tripartiete samenwerking om de vraagstukken van morgen sneller op te pakken. De clusteropzet versterkt wat al goed is en legt daarnaast de basis voor nieuwe innovaties en cross-overs. Wat daarvoor nodig is? We vroegen het de drie tot nu toe aangestelde civic entrepreneurs Jeroen Herremans, John van Sambeek en Jan Luijten.

→ De civic entrepreneurs stellen zich hier aan je voor

Aan samenwerking op het gebied van grote thema’s als Food, Health en Energy en rondom duurzaamheid is in de regio Arnhem – Nijmegen – Wageningen geen gebrek. Overheidsorganisaties, ondernemers en kennisinstellingen weten elkaar steeds beter te vinden. Toch moet het nóg beter, gezien alle economische en maatschappelijke ontwikkelingen en de rol die de regio voor zichzelf ziet weggelegd. Met de oprichting van zeven specifieke clusters speelt The Economic Board gericht in op wat er is en nog komen gaat, omdat ze helpen ideeën en kansen als nieuwe oplossingen in de markt te zetten. Precies wat nodig is om gezonde groei te faciliteren, aan te jagen en uiteindelijk te versnellen.

Onze structuurversterkende programma’s hebben een gerichte focus, minimale omvang en triplehelix-status. Kennis en kunde zijn met elkaar verbonden, waarbij de overheid vooral faciliteert, zodat netwerken in staat zijn om samen het verschil te maken.

Programmatische aanpak

Groot voordeel van de nieuwe clusteropzet is een betere onderlinge rolverdeling tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven, verwacht Jan Luijten, civic entrepreneur van het randvoorwaardelijke cluster Slimme Duurzaamheid. “Kijk je naar duurzaamheid, dan ligt het accent nu vaak nog op de overheid. Door intensiever met elkaar samen te werken in een thematisch cluster tackel je dat probleem. Via een programmatische aanpak krijg je het waarom van welke projecten helder in beeld. Verder leidt krachtenbundeling en onderlinge afstemming tot een betere inhoudelijke agenda die helpt bij het ophalen van projecten. En omdat het thema sterker op de kaart wordt gezet, neemt de zichtbaarheid toe. Wat weer nodig is om projecten richting grotere fondsen te brengen.”

Het verschil maken

John van Sambeek, civic entrepreneur van het iconische cluster Health, Hightech en Food herkent veel in de woorden van zijn collega. “In samenwerkingsverbanden neemt één partij vaak de lead, of wordt veel bilateraal gewerkt. Onze structuurversterkende programma’s hebben een gerichte focus, minimale omvang en triplehelix-status. Kennis en kunde zijn met elkaar verbonden, waarbij de overheid vooral faciliteert, zodat netwerken in staat zijn om samen het verschil te maken. In de meest ideale situatie zie ik het zo voor me dat wanneer Europa en/of het Rijk een doelstelling formuleert, bijvoorbeeld op health-gebied, wij als regio meteen duidelijk hebben wat onze bijdrage kan zijn en deze in triplehelix-verband snel kunnen omzetten in concrete programma’s en projecten.”

Tot in de haarvaten

Veel van die doelstellingen zijn gemeente- en regio-overstijgend. Dit vráágt om versnelling vanuit een gezamenlijke triple helix-aanpak, geïnitieerd en gefaciliteerd door de verschillende clusters, stelt Jeroen Herremans, civic entrepreneur van het iconische cluster Energy. “Alle gemeenten in de regio krijgen te maken met de energietransitie. Vanuit ons cluster zijn we al aan het kijken welke partijen we met elkaar kunnen brengen, bijvoorbeeld voor co-financiering van een mogelijk innovatie-lab om samen tot regionale oplossingen te komen. Wat leidt tot meer kennis en extra werkgelegenheid. Vraagstukken, zoals de energietransitie, zijn door organisaties niet meer alleen op te lossen. Grote bedrijven zijn voor innovatie ook aangewezen op kleine clubs die soms sneller door kunnen ontwikkelen, dingen vaker kunnen uitproberen, kortom: meer lef kunnen tonen. Met onze clusters dringen wij door tot in de haarvaten van al deze ontwikkelingen, wat leidt tot een snellere onderlinge informatie-uitwisseling en een breder gedragen besluitvorming.”

Met onze clusters dringen wij door tot in de haarvaten van al deze ontwikkelingen, wat leidt tot een snellere onderlinge informatie-uitwisseling en een breder gedragen besluitvorming

Spelen met schaalniveaus

Ook Jan Luijten verwacht met het duurzaamheidscluster aan verschillende (overleg)tafels terecht te komen, waarbij thema’s steeds op andere niveaus kunnen worden aangevlogen. “Sommige bouw- of infraprojecten kun je prima als gemeente oppakken, samen met de corporaties. Wel is het goed om regionaal de kennis te delen. Heb je het over een duurzame voedselketen? Dan praat je meer over oplossingen op het niveau Arnhem, Nijmegen en Wageningen. Voor thema’s op het gebied van de circulaire economie, zou je kunnen opteren voor een Gelderland-brede aanpak. Dat spelen met schaalniveaus maakt de samenwerking rondom vraagstukken veel krachtiger.”

Zoeken naar balans

Volgens John van Sambeek zal een groot deel van het succes, zeker in het cluster Health, Hightech, Food ook afhangen van het vinden van de juiste mix. “De kunst is om binnen alle clusters een inhoudelijk kennisniveau te bereiken waarmee je kunt versterken wat al goed is of de basis legt voor nieuwe innovaties en cross-overs. Het Hightech-cluster in Nijmegen bijvoorbeeld kent een door bedrijven van wereldfaam gedragen keten. Uitdaging hier is om ook voldoende onderzoekkennis in te brengen. Het initiatief Chip Integration Technology Center (CITC) poogt dit te realiseren. Health heeft daarentegen een heel sterke kennisbasis. Hier is aanvulling nodig vanuit bedrijven die thuis zijn in het zorgdomein. Aan ons de taak om voldoende vaardige en gekwalificeerde partijen te vinden en te verbinden, met elkaar of met een al bestaand ecosysteem in de regio.”

Oog op de bal

Waar de civic entrepreneurs zoeken naar verbinding in het veld, doen ze dat ook achter de schermen, stelt Herremans. “We hebben onze eigen focus, maar trekken ook samen op. Via de zogenaamde Helix Challenge willen we bijvoorbeeld kijken hoe we door bundeling van verschillende financieringspotjes overkoepelende thema’s gerichter samen kunnen oppakken. Alles wat we doen, staat in een speciale app, zodat we precies weten wat nog nodig is om ons doel te bereiken. De Helix Challenge is een ideaal middel om met de experts van de verschillende helixgroepen, met het oog op de bal, al in 100-200 dagen slagen te maken. Die kort-cyclische resultaten zijn precies wat we nodig hebben voor de uitdagingen van morgen.”

Meer over de clusters

Dit artikel delen

FacebookTwitterEmailLinkedInWhatsApp
FacebookTwitterEmailLinkedInWhatsApp